Çelik Kapı Ölçüleri: Standart Genişlik, Yükseklik ve Kasa Ölçüsü Rehberi

Çelik kapı ölçüleri tek bir sabit sayıya bağlı değildir, ama daire kapılarında belli aralıklar çok yaygındır. Duvar boşluğu genişlikte çoğunlukla 90–100 cm, yükseklikte bitmiş zeminden 200–210 cm civarındadır. Kasa, kanat ve temiz geçiş bu boşluktan adım adım küçülür. Hangi sayının neyi anlattığını bilmek, yanlış siparişin önüne geçer.

Bu rehberde bir üretici gözüyle ölçü terimlerini tek tek açıyor, yaygın ölçüleri tabloya döküyor ve en sık yapılan hataları sıralıyoruz. Ölçüyü kendiniz nasıl alacağınızı ise ayrı bir yazıda adım adım anlattık.

Çelik kapı ölçüleri standart mı?

Kısmen. Piyasada "standart çelik kapı ölçüsü" denince üreticilerin en sık ürettiği ve yeni binaların büyük kısmına uyan ölçüler kastedilir. Ancak bina bina, hatta aynı binada daire daire birkaç santimlik farklar çıkar. Sıva kalınlığı, duvarın şakülden kaçması, zemin kaplamasının kalınlığı ve eski kasanın sökülürken bıraktığı boşluk bu farkların başlıca nedenleridir.

Bu yüzden "standart" kelimesini bir başlangıç noktası olarak görün, sipariş ölçüsü olarak değil. Ostim'deki tesisimizde çelik kapı modellerimizi hem standart hem de özel ölçüde üretiyoruz. Üretime esas ölçüyü ise her zaman keşifte, kapının takılacağı yerde alıyoruz.

Ölçü terimleri: duvar boşluğu, kasa dış ölçüsü, kanat ve temiz geçiş

Aynı kapı için birbirinden farklı beş altı sayı konuşulabilir. Satıcıyla, ustayla ya da komşunuzla ölçü konuşurken karışıklığın çoğu buradan çıkar. Terimleri dıştan içe doğru sıralayalım:

Pervazdan pervaza ölçü

Kapıya baktığınızda gözünüzün gördüğü en büyük ölçüdür. Pervaz, kasa ile duvar arasındaki birleşim yerini örten çıtadır; bu yüzden pervazdan pervaza ölçü, duvar boşluğundan her iki yanda pervaz genişliği kadar büyüktür. Üretim için tek başına kullanılmaz. Ama kapının yanındaki elektrik anahtarına, köşe duvara ya da vestiyere çarpıp çarpmayacağını anlamak için gerekir.

Kasa dış ölçüsü ve montaj payı

Kasa, duvar boşluğuyla birebir aynı ölçüde üretilmez; her yanda küçük bir montaj payı bırakılır. Bu pay, kasanın terazi ve şakülüne alınabilmesi, duvardaki eğriliklerin tolere edilmesi ve kasa ile duvar arasının harçla doldurulabilmesi içindir. Pay çok az kalırsa kasa boşluğa zorla girer ya da eğri oturur. Çok fazla kalırsa dolgu kalınlaşır ve pervazın örtmesi gereken alan büyür. Doğru payı belirlemek, ölçüyü alan ekibin işidir.

Kasa içten içe ölçü

Kasanın iç kenarları arasındaki açıklıktır ve geçişe en yakın sayıdır. Yine de temiz geçişle aynı şey değildir. Kapı tam açıldığında kanadın kalınlığı ve kol, geçişten birkaç santim yer. Eşya taşıma ya da tekerlekli sandalye gibi ihtiyaçlar söz konusuysa bakılacak ölçü temiz geçiştir.

Farkı somut bir örnekle görelim. Ulusal bir markanın ürün ilanında aynı kapı için pervazdan pervaza 110 × 210 cm, kasa içten içe 90 × 200 cm ve 17 cm kasa derinliği yazıyor. Yani aynı kapı hem "110'luk" hem "90'lık" diye anılabilir; iki sayı da doğrudur, yalnızca farklı şeyleri ölçer.

Daire kapılarında yaygın ölçü aralıkları

Aşağıdaki tablo, apartman dairelerinde sık karşılaştığımız çelik kapı ölçülerini özetler. Değerler bağlayıcı değildir; binaya, üreticiye ve kasa tipine göre değişir. Amacı, elinizdeki ölçünün makul bir aralıkta olup olmadığını görmenizi sağlamaktır.

Tabloda "90'lık kapı" olarak bilinen ölçünün neden kafa karıştırdığı da görülüyor. Biri duvar boşluğunu, diğeri kasanın içten içe ölçüsünü kastederek "90" diyebilir. İki durumda kapının geçişi arasında kasa profilinin iki yanı kadar fark oluşur. Siparişte bu yüzden tek bir sayı değil, ölçünün adıyla birlikte verilmesi gerekir.

Yükseklikte eşik ve alt boşluk

Yükseklikte belirleyici olan zemindir. Duvar boşluğu yüksekliği bitmiş zeminden, yani parke, seramik ya da mermer eşik döşendikten sonraki yüzeyden ölçülür. Kanadın altında, alt contanın ve zemin kaplamasının rahat çalışacağı küçük bir boşluk bırakılır. Zemin henüz bitmediyse döşenecek malzemenin kalınlığı ölçüye eklenmelidir.

Kapı altında mermer eşik olup olmayacağı da baştan konuşulmalıdır. Eşik, iç ve dış zemin arasındaki kot farkını karşılar ve alt contanın oturacağı düzgün bir yüzey sağlar. Eşik sonradan eklenirse kanadın altı kısalmış gibi davranır; kapı eşiğe sürtebilir ya da alt conta yüzeye hiç değmeyebilir. İç zeminle koridor zemini arasında belirgin bir kot farkı varsa ölçü alırken bunu ayrıca not edin.

Genişliği belirleyen günlük ihtiyaçlar

Boşluk izin veriyorsa genişliği yalnızca rakama göre değil, kullanıma göre seçmek daha doğrudur. Evde tekerlekli sandalye ya da yürüteç kullanan biri varsa veya sık sık bebek arabası girip çıkacaksa bakılacak ölçü temiz geçiştir; kasa ölçüsü yanıltıcı olabilir. Eşya taşırken darboğaz çoğu zaman kapı değil, merdiven sahanlığı ya da asansör kabini olur. Yine de kapı tam açıldığında kolun ve kanadın geçişten ne kadar yer kapladığını bilmek işe yarar.

Genişliğin bir de iç taraftaki karşılığı vardır. İçe açılan bir kanat, açılırken kendi genişliği kadar bir alanı süpürür. Dar bir antrede geniş kanat vestiyere, ayakkabılığa ya da yan duvardaki prize çarpabilir. Bu yüzden kapı ölçüsü konuşulurken antrenin derinliği ve kapının arkasına gelecek mobilyalar da hesaba katılmalıdır.

Kasa derinliği ile duvar kalınlığı ilişkisi

Çelik kasanın derinliği modele ve üreticiye göre sabittir, duvarın kalınlığı ise binadan binaya değişir. İkisi nadiren birebir tutar. Çoğu daire montajında çelik kasa koridor tarafına yakın konumlanır. İç tarafta kalan duvar kalınlığı da kapının iç yüzüyle uyumlu bir kasa kaplamasıyla kapatılır.

Bu yüzden duvar kalınlığı, en az genişlik ve yükseklik kadar önemli bir çelik kapı ölçüsüdür. Duvar kasadan çok kalınsa kaplamanın genişliği artar. Kasadan inceyse kasa duvardan taşar ve pervaz detayı farklı çözülür. Eski binalarda duvar kalınlığı kapının üst ve alt kısmında bile farklı çıkabilir. Bu nedenle kalınlığı sıva dahil, birkaç noktadan ölçmek gerekir.

Duvar kalınlığını ölçerken iki yüzün sıvasını ve varsa fayans ya da lambri gibi kaplamaları da hesaba katın. Kapının hemen yanında kolon veya kiriş varsa kalınlık o noktada aniden değişebilir.

Pervaz genişliği ve iç yüz kaplaması

Pervaz, kasa ile duvar arasındaki dolgu ve sıva birleşimini örter. Montajda kasa çevresindeki sıvanın bir kısmı zarar görebildiği için pervaz yalnızca süs değil, temiz bir bitişin de anahtarıdır. Genişliği çoğunlukla 7–10 cm arasında değişir.

Pervaz seçerken kapının çevresine bakın:

• Köşe duvar: Kapı bir duvar köşesine çok yakınsa geniş pervaz sığmayabilir. Bu durumda dar pervaz ya da tek tarafta farklı bir bitiş gerekir.
• Elektrik anahtarı, zil ve diyafon: Kasanın hemen yanındaki anahtar ya da diyafon pervazın altında kalabilir. Bunlar ya kaydırılır ya da pervaz ölçüsü buna göre seçilir.
• Kalorifer peteği ve dolaplar: İç taraftaki petek, vestiyer ya da gömme dolap hem pervazı hem de kanadın açılma alanını etkiler.
• Komşu kapısı: Apartman koridorunda iki kapı yan yanaysa dış pervazlar ve kanatların açılış alanları birlikte değerlendirilir.

İç yüz kaplaması ve pervazın rengi, evin iç kapıları ve süpürgelikleriyle uyumlu seçildiğinde giriş daha bütünlüklü görünür. Dış yüz ise koridorun ortak görünümüne uymalıdır; apartmanlarda bu konuda yönetim planına bakmakta fayda var.

Ne zaman ölçüye özel üretim gerekir?

Yeni binaların çoğunda yaygın ölçülere yakın bir boşluk bulunur ve standart ölçüde üretilen bir kapı küçük montaj paylarıyla yerine oturur. Aşağıdaki durumlarda ise ölçüye özel üretim daha doğru bir çözümdür:

• Eski binalarda, yaygın aralığın belirgin biçimde dışında kalan boşluklar
• Duvarı kırarak genişletmenin ya da dolgu yaparak daraltmanın istenmediği girişler
• Tavanı yüksek, kapının da yüksek tutulmak istendiği antreler
• Duvar kalınlığının alışılmışın çok üstünde olduğu girişler
• Yan cam ya da geniş tek parça gibi villa düzenleri
• Köşeye sıkışmış, pervaz ve açılım alanı kısıtlı kapılar

Özel ölçü, modeli değiştirmek zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Örneğin Prestij serideki panel desenli kapılar da Lüks serideki modern modeller de ölçünüze göre üretilebilir. Ölçü değişse de kapı aynı donanım anlayışıyla hazırlanır: çok noktadan kilitleme, zırhlı barel koruması, taş yünü yalıtım ve çift conta.

GV-2009 Prestij Çelik Kapı Beyaz İncele

GV-1000 Lüks Çelik Kapı Gri İncele

Boşluğu değiştirmek mi, kapıyı ölçüye göre üretmek mi?

Standart dışı bir boşlukta iki yol vardır: duvarı kapıya uydurmak ya da kapıyı duvara uydurmak. Boşluğu daraltmak genellikle kolaydır; kenara tuğla ya da gazbeton örülür, sıvanır ve pervazla kapatılır. Ancak bu iş tadilat süresini uzatır ve yeni örülen kısmın kasa sabitlemesine uygun olması gerekir.

Boşluğu genişletmek ise duvarın türüne bağlıdır. Tuğla bir bölme duvarda mümkün olabilir; kolon, kiriş ya da betonarme perde gibi taşıyıcı elemanlara ise dokunulmamalıdır. Kat Mülkiyeti Kanunu da kat malikinin kendi bölümünde ana yapıya zarar verecek değişiklik yapmasını yasaklar. Taşıyıcı olup olmadığından emin olmadığınız bir duvarda kırım yapmadan önce bir inşaat mühendisine danışın. Çoğu durumda kapıyı mevcut boşluğa göre üretmek hem daha hızlı hem de daha az zahmetli bir çözümdür.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta oranlardır. Kanat çok genişlediğinde ağırlığı ve menteşelere binen yük artar. Çok daraldığında ise kilit ve kol yerleşimi zorlaşır. Bu sınırlar modele göre değiştiği için uç ölçülerde karar, keşifte ölçüyü alan ekiple birlikte verilir.

En sık yapılan 5 ölçü hatası

Sahada gördüğümüz hataların büyük kısmı ölçü aletinden değil, neyin ölçüldüğünün karıştırılmasından kaynaklanıyor:

1. Pervazdan pervaza ölçüyü kapı ölçüsü sanmak. Bu ölçüyle sipariş verilirse kapı boşluğa sığmaz. Üretim, duvar boşluğuna göre yapılır.
2. Yüksekliği bitmemiş zeminden almak. Kaba şap üzerinden alınan ölçü, parke ya da seramik döşendikten sonra birkaç santim fazla çıkar. Tadilattaki doğru sırayı çelik kapı ne zaman takılır yazımızda anlattık.
3. Tek noktadan ölçmek. Duvarlar her zaman paralel değildir. Genişliği alt, orta ve üstten; yüksekliği sağdan ve soldan ölçüp en küçük değeri esas almak gerekir.
4. Duvar kalınlığını unutmak. Genişlik ve yükseklik doğru olsa bile kalınlık bilinmeden kasa kaplaması ve pervaz doğru hazırlanamaz.
5. Açılış yönünü ve çevredeki engelleri not etmemek. Kapının hangi taraftan menteşeli olacağı, sağ ve sol tanımlarının neden karıştığı çelik kapı açılış yönü yazımızın konusu.

Ölçüyü kendiniz almak isterseniz gereken aletleri, ölçünün hangi noktalardan alınacağını ve fotoğrafla nasıl destekleneceğini çelik kapı ölçüsü nasıl alınır rehberimizde adım adım bulabilirsiniz.

Villa ve yangın kapısı ölçüleri neden ayrı değerlendirilir?

Buraya kadar anlattığımız çelik kapı ölçüleri apartman daireleri içindir. Villa ve müstakil ev girişleri hem daha geniştir hem de doğrudan dış ortama açılır. Bu girişlerde tek kanat, yan camlı ya da geniş tek parça gibi düzenler, eşiğin yağmur suyuna karşı nasıl çözüleceği ve saçağın konumu ölçüyü doğrudan etkiler. Bu konuları villa kapısı ölçüleri yazımızda ayrıca ele aldık.

Yangın kapılarında ise ölçü bir tercih değil, büyük ölçüde mevzuat konusudur. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, kaçış yollarındaki kapılar için temiz geçiş genişliği, yükseklik ve eşik gibi konularda alt sınırlar koyar. Binanız için gereken değerleri proje müellifiniz belirler. Genel çerçeveyi yangın kapısı ölçüleri rehberimizde bulabilirsiniz.

Doğru ölçü için ücretsiz keşif

Çelik kapı ölçüleri hakkında bilgi sahibi olmak, satıcıyla aynı dili konuşmanızı ve teklifleri doğru karşılaştırmanızı sağlar. Ancak üretime esas ölçü, duvarın gerçek durumunu görmeden kesinleşmez. Eski kasanın arkasında ne olduğu, duvarın şakülden ne kadar kaçtığı, zeminin son kotu ve kapının çevresindeki engeller yerinde bakıldığında netleşir.

Keşifte bakılan başlıca noktalar şunlardır:

• Genişliğin üç, yüksekliğin iki noktadan ölçülmesi ve boşluğun gönyesinde olup olmadığı
• Duvar kalınlığı ve duvarın türü (tuğla, gazbeton, betonarme)
• Bitmiş zeminin kotu, eşik ihtiyacı ve iç ile dış zemin arasındaki fark
• Açılış yönü, menteşe tarafı ve kanadın açılma alanındaki engeller
• Eski kasanın türü ve sökümde duvarın nasıl etkileneceği

Ankara genelinde ücretsiz keşif ve ölçü hizmetimizle ölçüyü yerinde alıyor, duvar kalınlığını ve açılış yönünü sizinle birlikte belirliyoruz. Beğendiğiniz modelin kodunu ve elinizdeki yaklaşık ölçüyü WhatsApp'tan gönderirseniz keşif randevusunu buna göre planlayabiliriz.